عباس قديانى
644
فرهنگ جامع تاريخ ايران ( فارسى )
پس از تسلط بر وى به فارس دست يافت و با قبول اخراج به آلب ارسلان در سال 455 ه . ق . حكومت فارس را به دست آورد . سلسلهء ملوك شبانكاره را بنياد نهاد ولى با كسب قدرت از پرداخت خراج خوددارى كرد و در جنگ با آلب ارسلان مغلوب و مقتول شد ( 464 ه . ق . ) . فضيل بن عياض از صوفيانى ايرانى در سالهاى 101 تا 105 ه . ق . در سمرقند مركز مانويان يا مرو متولد شد . وى از بزرگان صوفيه ايران بود كه بيشتر عمر خود را در مجاورت خانهء كعبه بهسر برده و بيش از هشتاد سال عمر كرد و در 187 ه . ق . در مكه درگذشت و همانجا مدفون گرديد . فكتى معلم فيزيك و شيمى و داروسازى از اهالى ايتاليا در عهد اميركبير كه بعدها در دار الفنون تدريس مىكرد . فلات ايران فلات ايران شامل جلگه وسيع و بلندى است كه از هر طرف كوههاى بلند آن را احاطه دارد . در مشرق سه رشتهكوه متوازى ، معروف به كوههاى سليمان و در شمال كوههاى البرز كه مانند زنجيرى از شرق به غرب امتداد يافته است . اين كوهها در غرب از كوههاى ارمنستان جدا شده و از جنوب درياى خزر مىگذرد . در مغرب فلات ، كوههاى كردستان يا زاگرس واقع است كه از شمال به جنوب امتداد يافته و بعد به سوى جنوب و شرق برگشته به درياى عمان مىرسد . بلندترين درجه بلندى فلات ايران در جنوب آن و سراشيب فلات از جنوب به شمال مىباشد . فلات ايران داراى چند درياچه است كه اين درياچهها باقيماندهء دريايى كه زمانى قسمت اعظم فلات ايران را در زير خود داشته مىدانند . درياچههاى مزبور عبارتند از : درياچهء اروميه ، درپار ، درياچه مهارلو و نيريز ( بختگان ) در سيستان درياچهء هامون ، بين تهران و قم درياچهء نمك يا حوض السلطان ، در شمال درياچهء خزر كه در عهد قديم موسوم به كاسپين يا درياى گرگان بود ، و اسم اولى به مناسبت مردمى بود كه در كنار اين دريا سكنى داشتند و « كاسپىاى » ناميده مىشدند . فلات ايران از جنوب به درياى عمان و خليج فارس محدود است كه خليج مزبور شبهجزيرهء عربستان را از ايران جدا مىكند و به واسطهء تنگه هرمز با درياى عمان اتصال مىيابد . اين خليج را آسوريها « نرمرتوم » يعنى رود تلخ مىناميدند . فلات ايران فلات ايران شامل جلگه وسيع و بلندى است كه از هر طرف كوههاى بلند آن را احاطه دارد . در مشرق سه رشتهكوه متوازى ، معروف به كوههاى سليمان و در شمال كوههاى البرز كه مانند زنجيرى از شرق به غرب امتداد يافته است ، اين كوهها در غرب از كوههاى ارمنستان جدا شده و از جنوب درياى خزر مىگذرد . در مغرب فلات ، كوههاى كردستان يا زاگرس واقع است كه از شمال به جنوب امتداد يافته و بعد به طرف جنوب و شرق برگشته به درياى عمان مىرسد . اعلا درجهء بلندى فلات ايران در جنوب آن و سراشيب فلات از جنوب به شمال مىباشد . فلات ايران داراى چند درياچه است و دانشمندان آنها را باقيماندهء دريايى كه زمانى قسمت